Vrouwen hebben in de muziekgeschiedenis niet zo vaak een hoofdrol gespeeld. Het zou een kwisvraag kunnen zijn: noem vijf vrouwelijke klassieke componisten? In 1984 wordt dat eventjes anders. In de gewone wereld hebben de vrouwen dan al de grote gevechten om emancipatie achter zich, en als een wat verlaat eerbetoon bereiken een ongekend aantal zangeressen de hitparade: er is niet alleen de stevige come-back van Tina Turner als solo-zangeres, die met de vertolking van ‘Let’s stay Together’ een eerder uitgebracht nummer van soulzanger Al Green, terug een nummer één hit scoort.
Er zijn verder ook nog nieuwe talentvolle zangeressen als Alison Moyet, Cindy Lauper, Laura Branigan, Sister Sledge, Sheila E, Pat Benatar, Pia Zadora, Deniece Williams, Chaka Kan, en de Nigeriaanse Sade die de doorbraak van vrouwen in de popmuziek mee gestalte geven.
Maar 1984 zal de vooral de muziekgeschiedenis ingaan als het jaar waarin de wereld voor het eerst goed kennismaakt met Madonna Louisa Ciccone. Aan het einde van 1983 scoort zij in Amerika haar eerste hit met ‘Holiday’. Met datzelfde nummer heeft ze in het voorjaar van 1984 voor het eerst succes in Europa. Voor deze Amerikaanse ster is 1984 zeker niet het schrikbarende jaar waarover George Orwell in zijn beroemde boek schrijft.
Is het de stem? Is het de ongeremde seksuele uitstraling? De kleding? Het swingende dansen? Of zijn het de op de smaak van miljoenen meisjes toegesneden nummers? Over het succes van Madonna wordt druk gefilosofeerd. Feit is, dat Madonna houvast biedt aan meisjes die in hun puberteit behoefte hebben aan idolen, aan voorbeelden. Madonna is eigenlijk heel gewoon: een streng opgevoed katholieke meisje dat danseres wil worden. En dat de kans grijpt als de muziekwereld haar die biedt.
1984: de opmars van de (zeer) jonge platenkoper is ingezet. Het zijn vooral tieners die dwepen met Madonna en haar tot een wereldster maken. En dat is te merken. De hitparades zijn afspiegelingen van de smaak van heel jonge mensen. De Walkman-generatie heeft de teugels vast in handen. Ze houden van modebewuste sterren en dansbare muziek; er is geen plaats meer voor protestzangers, of songs met een boodschap.
Posters, agenda’s, stickers, schooltassen, kleding, fietsen en bromfietsen, alles wordt gebruikt om de naam en het gezicht van de favoriete ster bekend te maken.
Madonna maakt het. Ze werkt keihard, is brutaal en uitdagend, maar blijft een soort keurige onschuld uitstralen. Madonna laat ieder meisje dat naar haar kijkt en luistert zien hoe het moet: stout en netjes tegelijk, nooit te ver gaan en toch opvallen. In 1984 krijgt de jonge popwereld dat beeld voorgeschoteld. Madonna brengt haar tweede L.P., ‘Like A Virgin’ uit. De titelsong wordt haar eerste nummer één hit in Europa. De rage kan beginnen, en neemt meteen angstwekkende vormen aan. Meisjes kleden zich zoals Madonna, laten hun haar knippen zoals Madonna, ze kijken je aan zoals Madonna, en mede dank zij de opkomst van de videoclips is een popfenomeen van ongekend formaat geboren: MADONNA
‘Like A Virgin’ wordt niet door iedereen ervaren als een lief liedje van een onschuldige, zij het wat hijgerige zangeres. Sommige radiostations hebben het idee dat de song over seks gaat. Zij weigeren het nummer te draaien. Madonna daarover: “Het nummer heeft helemaal niets met seks te maken. Het gaat over een vrouw die heel slecht behandeld is en die geen zin meer heeft in het leven. Dan ontmoet ze iemand die haar weer helemaal ‘nieuw’ maakt. Ze begint opnieuw te leven, alsof het weer de eerste keer is.”
Als een popster aanbeden wordt, wordt er door de aanbidders niet meer erg op de muzikale kwaliteit gelet. Alles is mooi en prachtig, het idool kan geen kwaad doen, geen fout maken. Madonna is er zo ééntje. Hoewel Madonna zeker niet ’s werelds beste zangeres is, is ze ongetwijfeld één van de grootste popsterren uit de muziekgeschiedenis.
Luc Vanmassenhove.
Reacties