Ik heb een rekenmachine. Dat rekent voor me. Het zou erg handig zijn, als ik geloofde wat het voor me uitrekende. Maar ik geloof het niet. Het schijnt dat zo'n rekenmachine een soort computer is, ter vervanging van het hoofdrekenen. Nu is rekenen uit het hoofd ontzettend moeilijk, zo weet ik uit ervaring, ondanks het feit dat ik reeds drieënvijftig jaar jaar uit het hoofd reken. Het lijkt me dus onwaarschijnlijk dat een machine van hooguit een paar euro's, bovendien vervaardigd in een te warm Aziatisch land, waar ze volgens mij het rekenen nooit onder de knie kunnen hebben, het hele karwei van mij overneemt.
Mijn zorgen zijn daarom erg toegenomen in dit leven, sinds ik deze rekenmachine bezit. Vroeger rekende ik dus gewoon uit het hoofd, en als later bleek dat ik een fout had gemaakt, dan was dat geheel voor mijn eigen rekening. Dan lag het aan mijn hoofd. Maar nu? De verantwoordelijkheid ligt bij de machine en dat vind ik in geval van fouten geen bruikbare verontschuldiging. Dat is het afwentelen van de verantwoordelijkheid. Ik was dus onmiddellijk bang voor dit wondermiddel. Ik raakte 't de eerste keer aan alsof het een beetje onder stroom stond.
Eerst ging ik optellen. Drie en vier is zeven. Dat bleek zeven te zijn. 35 en 72 dat is 107. Dat stond er ook in groene cijfers: 107. Ja zeg, dat kan ik zelf ook wel uitrekenen. Helemaal stom ben ik nu ook weer niet.
Daarna ging ik een keertje vermenigvuldigen. Twee maal zeshonderd is twaalfhonderd. Daar keek ik toch even van op, want hieruit bleek dat zo 'n rekenmachine boven de duizend kon uitkomen. Maar het bleef natuurlijk eenvoudig. Wat een mens zelf uit zijn hoofd kan uitrekenen, welnu, dat kunnen ze een machine ook wel leren.
Het probleem ontstaat pas bij ingewikkelder sommen, waar je niet absoluut zeker bent of je ze goed uitrekent. Wie zegt me dan dat zo'n machine het wel kan. De federale minister van Financiën? De Vlaamse Overheid? Philippe Muyters? De gemeenschappelijke gemeenschapsraad? De Euro-commissaris? Is er een gekrompen Aziaat mee ingepakt, dat onder het scherm ligt te rekenen en bij fouten snel een ander cijferbord aanhaakt?
Kijk, bij moeilijke sommen geloof ik de uitkomst niet onvoorwaardelijk. Mijn bestaan is daarom weer een stuk ingewikkelder geworden en valt ten prooi aan perioden van grote onzekerheid. De mensen zeggen dat met zo'n machine het rekenen veel sneller gaat. Onzin. Het gaat veel langzamer. Ik zal dat even uitleggen.
Ik moet natuurlijk ook weleens iets ontzettend ingewikkelds uitrekenen. Bijvoorbeeld twintig getallen optellen. Vroeger deed ik daar een kwartier over, uit het hoofd en dan maakte ik een goede kans dat de uitkomst juist was. Gewoon twee maal dezelfde som uitrekenen en als beide uitkomsten overeenkwamen, dan zat 't vaak wel goed.
Nu reken ik eerst met de machine. Tik-tik-tik. De uitkomst noteer ik. Maar ter controle reken ik het geheel ook uit het hoofd uit, want je kunt mijn insziens van zo'n machine niet verwachten dat het twintig getallen foutloos optelt. Nu blijken de uitkomsten van het hoofdrekenen en van het machinerekenen niet gelijk te zijn. Ergens is dus een fout gemaakt. Maar waar? We weten het niet.
Omdat we het niet weten, moeten we alles nog eens herhalen. Zowel met het hoofd, als met de machine. En omdat we dit herhalen, wordt ons hoofd moe en onze wijsvinger raakt in coma. Zo blijf je dus bezig.
En verder worden de hoge heren in Brussel ook nog eens bedankt, dat je er een bepaald percentage belasting aan toe moet voegen. Dat vinden mijn hoofd, mijn wijsvinger en mijn machine absoluut niet leuk.
Luc Vanmassenhove
Reacties